ECN: Beleidsuitgangspunten PAS goed vertaald in Monitor 2014

dinsdag, 16 juni 2015
Vergrootglas

De depositie- en ontwikkelingsruimte van de PAS is bepaald met AERIUS Monitor 2014.2. Essentieel is natuurlijk dat de berekeningen in overeenstemming zijn met de uitgangspunten zoals bepaald door het beleid. Het ECN constateert in een review dat de beleidsuitgangspunten van de PAS door het AERIUS team juist geïnterpreteerd en geïmplementeerd zijn.

De onafhankelijke review werd uitgevoerd door Albert Bleeker van het ECN. Bleeker heeft jarenlange (inter)nationale ervaring met het meten en modelleren van stikstof. In zijn evaluatie heeft hij zeer uitvoerig en zorgvuldig gecheckt hoe de 62 beleidsuitgangspunten die AERIUS meekreeg in het instrument zijn geland. De punten beslaan het hele spectrum van de PAS en gaan over onderwerpen als toekomstscenario’s, landbouwemissies en depositieruimte. AERIUS heeft in factsheets vastgelegd hoe zij de punten heeft geïnterpreteerd teneinde er concrete berekeningen mee te kunnen doen. In de database van het instrument is vervolgens te zien hoe de ontwikkelaars die interpretatie ook daadwerkelijk geïmplementeerd hebben.

Bleeker is tevreden over zijn bevindingen: ‘Uit mijn onderzoek blijkt dat op hoofdlijnen alle beleidsuitgangspunten adequaat doorgevoerd zijn in AERIUS. En dat is een hele belangrijke conclusie voor de PAS: mensen kunnen ervan uit gaan dat dit goed zit.’

De belangrijkste aanbevelingen gaan over de documentatie zelf. Nu vond ik soms zaken in de factsheets die eigenlijk in de uitgangspunten thuishoren, zegt Bleeker. ‘Ook moest ik soms zoeken in welke factsheet de uitwerking van een uitgangspunt beschreven stond en hoe factsheets onderling samenhangen. Kortom, met name de structuur van de documentatie behoeft nog verbetering, ook met het oog op wie nu eigenlijk de beoogde lezer is. Maak een soort Wikipedia voor AERIUS!’

‘Het AERIUS team heeft de totstandkoming van de PAS sterk gefaciliteerd’

De review ging niet over het werkproces voor Monitor. Maar in de factsheets vond Bleeker daar soms wel de sporen van terug. ‘Dat is wel te begrijpen, gezien het iteratieve karakter van het proces van de totstandkoming van het beleid en het rekeninstrument,’zegt hij. ‘Je ziet dat het AERIUS team de ontwikkeling van de PAS heeft aangedreven, door mogelijke beleidskeuzes door te rekenen en daarmee de gevolgen van die keuzes inzichtelijk te maken. Dat stelde de beleidsmakers en ook bestuurders vervolgens in staat om hun eigen keuzes te maken. Het is misschien niet het lineaire proces van uitgangspunten naar operationalisatie die men oorspronkelijk voor ogen had, maar in het oerwoud van meningen en belangen was het wel de manier om er samen uit te komen. Ik heb bewondering voor de manier waarop het AERIUS team haar nek heeft uitgestoken met deze aanpak.’

Monitor ‘fit for purpose’

ECN heeft nog een tweede aspect onderzocht: de kwaliteit van AERIUS Monitor. Oftewel: in hoeverre leiden de gehanteerde uitgangspunten en methoden tot aannemelijke en geloofwaardige resultaten? Bleeker stelt dat Monitor in principe doet waarvoor het ontworpen is. Een belangrijke aanbeveling heeft hij voor het verfijnen van emissiedata. ‘Daar is veel winst geboekt, met name door het preciezer in beeld krijgen van bronnen in bepaalde sectoren. Tegelijk zijn factoren geïntroduceerd die mogelijk weer iets van die winst teniet doen. Neem het beweidingspercentage. Natuurlijk een belangrijke factor, maar de data zijn provinciale gemiddelden terwijl je weet dat binnen een provincie veel variatie is. Dus wat levert het precies op om dit mee te nemen? Daar zou ik een onderbouwing van willen zien.’

Het AERIUS team dankt Albert Bleeker voor de diepgaande, kritische en opbouwende review en neemt de aanbevelingen ter harte.