Monitor - Berekening van de gemiddelde depositie

Versie: 
20-04-2020

In het kort
AERIUS berekent depositiewaarden op een vaste set rekenpunten, waarbij de berekende bijdragen steeds representatief zijn voor één hectare rondom het rekenpunt. De hectare waarvoor een berekend rekenresultaat geldt, wordt weergegeven als een hexagoon op het kleinste zoomlevel. Soms is echter behoefte aan een gemiddelde depositie voor een gebied of voor een habitattype, of is inzicht gewenst in het aantal hectare dat een bepaalde stikstof(over)belasting heeft. Om in die informatiebehoefte te voorzien, toont AERIUS Monitor niet alleen de berekende resultaten per hectare (kaartbeeld), maar ook gemiddelde deposities of oppervlakteverdelingen. Deze weergaven kunnen gebruikt worden als ondersteuning van beschouwingen voor een gebied of voor een specifiek habitattype of leefgebied. 

Deze factsheet licht toe hoe we komen van rekenresultaten per hectare, naar een weergegeven gemiddelde depositie of een oppervlakteverdeling. We maken daarbij onderscheid in gemiddelden voor een natuurgebied, en gemiddelden voor een habitattype of leefgebied binnen een natuurgebied

Hoe bepalen we de de gemiddelde depositie of oppervlakteverdeling voor een natuurgebied?&
Bij het geven van één getal voor een natuurgebied als geheel, is het uitgangspunt het relevante ingetekende oppervlak binnen het natuurgebied (relevant grondoppervlak). Dit is namelijk het gebied waar (diverse) relevante habitattypen of leefgebieden kunnen voorkomen. Voor meer informatie over het bepalen van het relevante ingetekende oppervlak, zie de factsheet Bepalen relevante hexagonen.

Bij het bepalen van de gemiddelde depositie, berekenen we eerst de som van alle depositie binnen het relevante ingetekende gebied. Hierbij houden we rekening met het ‘beslag oppervlak’ van ieder hexagoon. Dat wil zeggen dat bij een hexagoon dat maar voor 10% in het ingetekende relevante gebied ligt, ook maar 10% van de berekende depositie wordt meegenomen in de som. Vervolgens delen we deze totale som door het totale ingetekende relevante oppervlak. Het resultaat is de gemiddelde depositie op relevant oppervlak.

Het bepalen van een oppervlakteverdeling gaat op dezelfde wijze. Per klasse (bijvoorbeeld een bepaalde mate van overbelasting) kijken we hoeveel relevant ingetekend oppervlak binnen die klasse valt.

Hoe bepalen we de de gemiddelde depositie of oppervlakteverdeling voor een habitattype of leefgebied?

Bij het bepalen van de gemiddelde depositie voor een habitattype of leefgebied is het uitgangspunt niet het ingetekende gebied - waar een habitattype kan voorkomen -, maar altijd het gekarteerde oppervlak - de omvang van het oppervlak in het natuurgebied waar het habitattype daadwerkelijk voorkomt. Dit is op habitatniveau het ecologisch relevante oppervlak. Het gekarteerde oppervlak wordt bepaald door het relevante ingetekende oppervlak te nemen, en dat te vermenigvuldigen met de gemiddelde dekkingsgraad van het habitattype of leefgebied binnen dat gebied. Bijvoorbeeld, als het ingetekende relevante oppervlak 1 ha is en de dekkingsgraad is 0,5, dan gaat het om 0,5 ha gekarteerd oppervlak.

Het gekarteerde oppervlak van een habitattype of leefgebied in een gebied is niet één getal, maar is opgebouwd uit de som van het gekarteerde oppervlak van alle habitatgebieden binnen het natuurgebied. Een habitattype of leefgebied kan namelijk verspreid over het gebied voorkomen, en de dekkingsgraad in die verschillende habitatgebieden kan verschillend zijn. Dat betekent dat er twee ingetekende habitatgebieden kunnen zijn die beide 1 ha groot zijn, maar waar het ene habitatgebied een dekkingsgraad van 1 heeft (dus 1 ha gekarteerd oppervlak) en het andere habitatgebied een dekkingsgraad van 0,5 heeft (dus 0,5 ha gekarteerd oppervlak). Het totale gekarteerde oppervlak voor het habitattype is dan 1,5 ha, binnen een relevant ingetekend gebied van 2 ha.

Bij het bepalen van de gemiddelde depositie voor een habitattype of leefgebied berekenen we eerst voor elk relevant hexagoon de gewogen depositiebijdrage, door de depositie te vermenigvuldigen met het ‘beslag oppervlak’ én met de dekkingsgraad die in dat habitatgebied geldt. Vervolgens tellen we al deze gewogen bijdragen op, en delen we het weer door het totale gekarteerde oppervlak. Het resultaat is een gemiddelde depositie per habitattype of leefgebied, waarbij habitatgebieden met een groter gekarteerd oppervlak zwaarder meetellen in het gemiddelde dan habitatgebieden met een kleiner gekarteerd oppervlak.

Het bepalen van een oppervlakteverdeling gaat vervolgens op dezelfde wijze. Per klasse (bijvoorbeeld een bepaalde mate van overbelasting) kijken we hoeveel relevant gekarteerd oppervlak binnen die klasse valt.

Een voorbeeld met illustratie
Bovenstaande werkwijze is geïllustreerd in het bestand Gewogen gemiddelden illustraties. In deze illustratie is te zien:

  • Hoe een habitattype binnen een natuurgebied verdeeld is over meerdere habitatgebieden (eerste plaatje). Ieder habitatgebied heeft een ingetekend oppervlak en een dekkingsgraad, en daarmee kan - per habitatgebied - zowel het ingetekende als het gekarteerde oppervlak worden bepaald. Dit wordt in de tabel naast het plaatje getoond. De som van alle gekarteerde oppervlakken is het totale gekarteerde oppervlak voor het habitattype
  • Hoe vanuit de deposities die voorkomen binnen de verschillende habitatgebieden, het gebiedsgemiddelde voor het habitattype wordt bepaald (tweede plaatje) kan voorkomen, wordt de gewogen depositie bepaald. Dit doen we door de berekende depositie op het hexagoon te vermenigvuldigen met het beslag oppervlak (welk deel van het hexagoon ligt daadwerkelijk binnen het ingetekende gebied), én met de dekkingsgraad in dat habitatgebied (op welk deel van het ingetekende habitatgebied komt ook daadwerkelijk het habitattype voor? Zie tabel bij eerste plaatje). Alle gewogen depositiebijdragen binnen het ingetekende gebied voor het habitattype worden bij elkaar opgeteld. Door deze som weer te delen door het totale gekarteerde oppervlak, kom je uit op de gemiddelde depositie per hectare voor het habitattype
  • Hoe voor een natuurgebied als geheel, het totale relevante ingetekende oppervlak van alle habitattypen en leefgebieden samen het uitgangspunt is bij het bepalen van de gemiddelde depositie (derde plaatje). Binnen dit totale ingetekende relevante oppervlak, wordt de som genomen van alle depositie, rekening houdend met beslag oppervlak voor elk hexagoon. Deze som wordt gedeeld door het totale ingetekende oppervlak en dat levert de gemiddelde depositie per hectare weer op

Factsheet

Factsheet
743-4280
Voor
  • Monitor
Type
Methodiek
Versie
  • 20-04-2020